Page 5 - Navidenou-Arzhang No 44b
P. 5
منتخ ِب مقالات نشری ِِۀ ا ِر ِژنگ رئالیس ِم سوسیالیستی و ِاس ِتهتیک
سخنی دربارۀ این مجموعه
شورای دبیران ارژنگ
آنچه دراین مجموعه میخوانیم پیرامون شناخ ِت دو مفهوم «رئالیس ِم سوسیالیستی» و «استهتیک» است که
در ششسالۀ اخیر در دوماهنامۀ ادبی ،هنری و اجتماعی ارژنگ منتشرشدهاند .جست ُوجوها نشان میدهند
که در منابع مختلف پیرامون هر دو موضوع در جهان (لااقل در دو سدۀ اخیر) و در ایران (دستِ کم در 80
سالۀ اخیر) آثار و کتابها و مقالاتِ فراوانی نگاشتهشده و در دسترس علاقمندان است.
البته دربارۀ «رئالیسمِ سوسیالیستی» به عنوان یکی از شیوههای «آفرینشِ هنری» علاوه بر توضیح و تبیین،
در نقد و تخطئۀ آن هم ،با توجه به تجربۀ فروپاشی اتحادِ شوروی و دیگر کشورهای سوسیالیستی منابع
بیشتری در کشورِ ما وجود دارد ،امّا در بارۀ «استهتیک» به عنوان دانشی که دربارۀ ماه ّی ِت هنر و قوانین عا ّم
تکاملِ هنر ،خ ّلاقی ِت هنری ،نقدِ هنری و فرآیند آفرین ِش آثار هنری مطالعه میکند و در فارسی با معادلِ
نارسای «زیباییشناسی» معرّفی و کار شده ،متاسفانه تا حدِّ نگرانکنندهای فقیر هستیم.
آخرین و جامعترین کتابی که دربارۀ دان ِش استهتیک در ایران انتشاریافته ،کتابِ مهمِّ Foundations Of
( Marxist Aestheticsمبانی استهتیکِ مارکسیستی) اثرِ پروفسور آونر زیس ،عالمِ استهتیکِ سرشناس
شوروی است که در ایران با عنوان «پایههای هنرشناسی علمی» در آبان 1360توسط ک.م.پیوند ترجمه و
چاپ نخست آن در 260صفحه منتشرشده است .کتابی بالینی که ردِّ قلم احسان طبری در پالایش نث ِر
فارسی در برگردا ِن فاخرِ اثر هویداست و گویا زندهیاد سیاوش کسرایی پساز انتشارش با شوقی فراوان،
دوستان و رفقای هنرمندش را به خواندنِ آن توصیه و تشویق میکرده است .شایانِ ذکر است مت ِن کامل این
درسنامۀ آموزنده بهطو ِر پیاپی در شمارههای پیشین ارژنگ منتشرشده که اینک بخشهایی از آنرا در کنارِ
مقالاتی دیگر -همگی برگرفته از آرشیوِ ارژنگ -در این مجموعه گردآوردهایم.
لازم به یادآوری است این مجموعه بههیچوجه مدّعی نیست که تمام آن چیزی است که باید برای آشنایی با
این دو مقولۀ مه ّم مطالعه کرد ،امّا به توجه به تبعا ِت سرکوبهای سیاسی و سانسو ِر فرهنگی از دهۀ سیاه 60
تا امروز ،این کماطلاعی به ویژۀ درباره دانش استهتیک -که نه صرفاً یک واژه یا مفهو ِم علمی ،که دانشی
گسترده است ،-شوربختانه در اکثر محافل ادبی و هنری به ش ّدت احساس میشود .لذا اگر این مجموعه
بتواند تلنگری یا محرّک و مشوقی برای شناخت و مطالعه بیشترِ نویسندگان و هنرمندان و هنرآموزا ِن عزیز
ما دربارۀ قانونمندیهای «آفرین ِش هنری» باشد ،به هدفِ خود رسیده است .البته این نیاز و آگاهی هم فقط
به هنرها و هنرمندانِ میه ِن ما محدود نمیشود و حتّی طراحان و مهندسانِ ف ّنی(در شاخههای «استهتیکِ
تولید»« ،استهتیکِ فنّی») ،و نیز ریاضیدانان ،ستارهشناسان و جامعهشناسان که هریک بهنوعی به کا ِر خلّاقۀ
کشف ،اختراع و آفرینشِ فکری-هنری مشغولند ،به فراگیری اصول و مفاهیم و مقولاتِ عا ِمّ آن نیاز دارند.
برای کمک به مطالعۀ تکمیلی خوانندگان ،در انتهای این مجموعه عناوین و یا لینک دانلود برخی آثار مربوط
به هر دو موضوع کتاب مع ّرفی میشود.
شورای دبیران ارژنگ
بازگشت به فهرست
سخنی دربارۀ این مجموعه 4
