Page 11 - Navidenou-Arzhang No 44b
P. 11
منتخ ِب مقالات نشری ِۀِ ا ِرژِنگ رئالیس ِم سوسیالیستی و ِاس ِتهتیک
تفاو ِت هنرمندانی چون استاندال و بالزاک ،تولستوی و گوگول ،رپین و کرامسکوی (،)Kramskoi
چایکوفسکی و موسورگسکی هرقدر هم فاحش باشد ،همۀ آنان یک رو ِش واح ِد رئالیستی را مبنای خ ّلاقی ِت
خود قرار دادهاند .
در یک معنی گستردۀ معرفتشناختی ،نیاز به تصویرِ حقیقی واقع ّیت ،و تطابق بین هنر و زندگی ،از عناصرِ
اساسی رو ِش رئالیستی است .لیکن این تعریف بسیار عامّ است و برای تشریح مش ّخصتر ماه ّی ِت روش
رئالیستی دقتِ بیشتری لازم است .حقیقتخواهی ،نه تنها ازطرف هواداران رو ِش رئالیست ،بلکه همانطور
از طرف پیروان روشها و روندهای دیگ ِر آفرینش نظیرِ کلاسیسیسم ،رمانتیسیسم ،و اخیرا از سوی
ناتورالیسم هم مطرح شده است .لیکن مفهومِ «حقیقتِ هنری» نه تنها بهواسطۀ هنرمندانی از روندهای
گوناگون به طرق متع ّدد و متفاوت تعبیر شده ،بلکه گاه از معانی متعارض ،اگر نه متضا ّد ،اشباع گردیده
است .
ارائۀ رئالیستی حقیقت ،نه تنها از نظریههای انتزاعی ،ذهنگرایی (سوبژکتیویسم) وجلوههای گوناگون
فورمالیسم ،بلکه از هرگونه سیاههپرداز ِی ( )Inventoryناتورالیستی فاکتها نیز فرسنگها فاصله دارد .این
نکته قابلِ فهم است ،زیرا بالاخره ناتورالیسم یکی از انواع پستترِ رئالیسم است.
حقیقت و حقیقتمندی در هن ِر رئالیست نه تنها مستلز ِم دقّت
در شرح نمودِ خارجی پدیدهها ،بلکه مستلز ِم این نیز هست
که ایماژ با ماهیّ ِت درونی آنچه تصویر میشود ،تطبیق کند.
آنچه مورد نیاز است ،نه نمودهای صرفا خارجی است و نه
ذهنیّ ِت عنانگسیخته ،بلکه نف ِس واقعیّت است در جلوههای
اساسی آن که به توس ِط هنرمندی که جهانبینی او بهوساطت
شرایطِ تاریخی مش ّخ ِص زندگی مردم شکل گرفته است،
محتوای فکری و بارِ استهتیک کسب کردهاست .اینها
اصولِاساسی تعبی ِر رئالیستی حقیقتاند(رجوع شود به بخش
حقیق ِت هنری در فصلِدوّم).
نق ِش حقیقت در هن ِر رئالیستی در تعری ِف انگلس روشن شده است« :رئالیسم ...علاوه بر حقیقت در جزئیات،
به معنی حقیقت در بازآفرینی شخصیّتهای تیپیک در شرایطِ تیپیک نیز هستK. Marx and F. ( ».
.)Engels, Selected Correspondence, Moscow, 1975. P. 379.
وجه مش ّخصۀ روشِ رئالیستی ایناست که میتواند عمیقا در جنبههای مهمِّ جهانِ واقعی نفوذ
کند؛ این روش مستلز ِم دریافتِ وسیعی از زندگی ،نمایشِ حقیقی «شخص ّیتهای تیپیک در
شرایطِ تیپیک» و بیانِ مشخّص ( ُکنکرِت) است.
هن ِر رئالیستی تمثی ِل هنری خو ِد زندگی است .از این روست که رو ِش رئالیستی از هنرمند میطلبد که توجه
خود را بر واقعیّت متمرکز سازد ،به هنرمند کمک میکند زندگی را حقیقتمندانه تصویر کند ،ولو این که با
رو ِش آفرینش در هنرِ سوسیالیستی 10
