Page 10 - Navidenou-Arzhang No 37
P. 10
دورۀ ا ّول ،سا ِل پنجم ،شمارۀ ،37مرداد و شهریور 1403 ارژنگ دوماهنامۀ ادبی ،هنری و اجتماعی نویدنو
این ُجنبشِ نیرومند تا تدودی در بزرگترین طرفدارا ِن فرهن ِگ فرانس نظیرِ فرانس ،باربوس ،رولان ،لژه و
پیکاسو مؤ ّثر افتاده است.
گستر ِ هن ِر سوسیالیستی در دیگر کشورهای سرمای دار ِی اروپا و آسیا و آمریکای شمالی و جنوبی
شخص ّیتهائی نظی ِر ِنرودا و نزوال( )Nezvalآمادو( )Amadoو تکمت ،آندرسون نکسو (Anderson
) ،Nexöو پراتولینی ) ، (Pratoliniگوتوزو( )Guttuzoو بید استراپ ) ، (Bidstrupفوچیک )(Fucik
و گی ِین ) (Guillenرا ب وجود آورد ،و نا ِم برِشت و بِشِر ) ، (Beckerآیسلر ) (Eislerو بو ) (Buschرا
ک نمایندگا ِن هنرِ سوسیالیستیِ آلمان هستند ُپرآوازه ساخت.
کاملا منطقی است که مو ِفّقیتهای هن ِر سوسیالیستی در هر کشوری با دامنۀ جُنب ِش کارگری و
کمونیستی متناسب باشد:
این مو ّفقیتها در فرانس ب مراتب بیشتر از بریتانیا ،در ایتالیا مه ّمتر و چشمگیرتر از ژاپن ،و در آمریکای
لاتین ج ّدیتر از ایالا ِ متّحدۀ آمریکا هستند .ب این دلیل اوّلین پیروزیهای هن ِر سوسیالیستی در روس ّی در
زمان انقی ِب 1907-190۵ب ثمر رسید؛ زیرا ک این سالها در جهتگیریِ ایدئولوژیک و است تیکِ ماکسیم
گورکی نقطۀ عط ِف مهمّی ب ُشمار میرفتند و ب قو ِل لنین او را قادر میساختند با جُنب ِش کارگران «پیوندِ
بسیار نزدیکی برقرار کند)۵(».
سالها پیشاز این ،یعنی در دهۀ 1890هن ِر پرولتاریا با اشعار و تران های انقیبی رادین )( (Radinک آثاری
نظیر «شجاعانه گام بردارید رفقا» را نوشت) ،کرژیژانوسکی )( (Krhizhanovskyک مت ِن روسی
وارشاویانکا ،خشم ،ای ستمگران و پرچ ِم ُسرخ را خلق کرد) ،و کاتس )( (Kotsک متنِ روسیِ
انترناسیونال را ب وجود آورد) ،و تعدادی دیگر از شعرای انقیبی را ِه خود را در روسیّ باز کرد؛ ا ّما این
گورکی بود ک توس ِ لنین ب «بزرگترین نمایندۀ هن ِر پرولتاریا» ملقّب شد)6(.
گورکی ب این دلیل بُنیادگزا ِر رئالیسمِ سوسیالیستی در ادب ّیا نام گرفت ک در داستانِ «مادر» و نمایشنامۀ
«دشمنان» توانست بود راهِ ت ّل ایدئولوژیک و هنریِ مسائلی را پیدا کند ک از عهدۀ نویسندگا ِن ن چندان
با استعدادی چون لاسال ،کائوتسکی یا هارکنس ،و تتّی از عهدۀ نویسندگا ِن با استعدادی نظی ِر هاپتمان
) (Hauptmanو زولا ک در آثا ِر خود ب زندگی و مبارزۀ طبقۀ کارگر عیق نشان میدادند ،ساخت نبود.
این سخنِ لوناچارسکی را ک «پرولتاریا ا ّولین بار از طریق گورکی ب خودآگاهیِ هنری رسید ،همانطوری ک
از طری ِق مارکس انگلس و لنین ب خودآگاه ِی فلسفی و سیاسی رسیده بود» ،نباید بدین معنی گرفت ک او
گورکی را نخستین هنرمندِ پرولتاریا در تاریخ هنرِ جهان میداند ،بلک چنین باید معنی کرد ک این هنرمندِ
بزرگِ روسی اوّلین کسی بود ک فهمِ سوسیالیست ِی پرولتاریا را از جهان ب عنوا ِن سیستمِ است تیکِ مستق ّلی
از نظرا ِ مربوط ب آفرین ِش هنری عرض کرد.
بدینسان در طول تکام ِل فرهن ِگ هنری اروپا در قرونِ نوزده و بیست ،یک برنامۀ است تیکِ خاصِّ پرولتاریا و
یک رو ِ جدی ِد آفرین ِش هنری برای اجرای این برنام ب تدریج شکل گرفت است.
شکلگیری و رش ِد هنرِ سوسیالیستی 9

